Sabam, Unisono en de Billijke Vergoeding: wat moet u regelen?

De twee soorten rechten, in mensentaal

Achter elk nummer zitten twee groepen rechthebbenden. De auteursrechten vergoeden wie het nummer schreef: componisten, tekstschrijvers en uitgevers. In België beheert Sabam die rechten. De Billijke Vergoeding vergoedt wie het nummer uitvoerde en opnam: de artiesten en producenten van de opname (vertegenwoordigd door PlayRight en SIMIM). Vroeger vroeg dat twee aparte aangiftes met twee facturen; sinds 1 januari 2020 bundelt Unisono beide in één licentie en één betaling.

Het onderscheid dat u geld bespaart: live versus opgenomen

De Billijke Vergoeding geldt uitsluitend voor opgenomen muziek die in een publiek toegankelijke ruimte wordt gespeeld. Een puur live-optreden — een strijkkwartet, een jazztrio, een coverband die zelf speelt — valt daar dus buiten. De auteursrechten blijven wél verschuldigd zodra er beschermd repertoire klinkt, of dat nu live gespeeld of gedraaid wordt. Concreet voor een doorsnee feestavond: speelt een band live én draait een DJ (of een pauzeplaylist) opgenomen muziek, dan spelen beide rechten; is de avond volledig live en akoestisch, dan valt de Billijke Vergoeding weg. Een heldere uitleg vindt u ook bij ikorganiseer.be, het Vlaamse kenniscentrum voor evenementenorganisatoren.

Wie regelt het: u of de zaal?

Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis — in beide richtingen. Veel feest- en eventzalen hebben een jaartarief dat het muziekgebruik in hun ruimte al dekt; wie dan zelf nog aangifte doet, betaalt dubbel. Omgekeerd: wie ervan uitgaat dat "de zaal dat wel regelt" terwijl dat niet zo is, riskeert een naheffing. De regel van drie:

• Event in een zaal? Vraag de uitbater schriftelijk wat het jaartarief dekt; via MyUnisono kunt u nagaan of een zaal geregistreerd is.
• Event in openlucht of op een eigen locatie? Dan doet u als organisator vrijwel altijd zelf de aangifte via MyUnisono.
• Bedrijfsevent? De organisator draagt de verantwoordelijkheid — reken de aangifte mee in uw draaiboek, zoals beschreven in onze complete gids voor bedrijfsevents.

Hoe en wanneer geeft u aan?

De aangifte verloopt online via MyUnisono en neemt enkele minuten in beslag; dien ze ruim op voorhand in — gemeentelijke evenementenloketten adviseren minstens enkele dagen vóór het event. Het verschuldigde bedrag hangt af van factoren zoals de oppervlakte van de ruimte, het al dan niet vragen van inkom en het type event; Unisono biedt een prijssimulator om dat vooraf in te schatten. Eén uitzondering: gebruikt u uitsluitend muziek uit het publieke domein of rechtenvrije muziek, dan is er geen licentie nodig — al blijft de Billijke Vergoeding gelden zodra de gebruikte ópname zelf nog beschermd is.

Praktijkadvies van Reinout

Stel uw locatie één schriftelijke vraag: "Welke muziekrechten dekt jullie jaartarief, en wat moet ik zelf nog aangeven?" Dat ene mailtje voorkomt zowel dubbel betalen als een naheffing achteraf — en het antwoord hoort thuis in uw eventdossier, naast het contract met het ensemble.

Drie hardnekkige misverstanden

• "De band regelt dat wel." Nee: de aangifte van het muziekgebruik is de verantwoordelijkheid van de organisator of de locatie, niet van de muzikanten. Het ensemble speelt; wie het event organiseert, doet de aangifte.
• "Een privéfeest telt toch niet." Ook op feesten in gehuurde zalen wordt muziekgebruik doorgaans vergoed — alleen loopt dat daar meestal via het jaartarief van de zaal, zodat u er als koppel of jubilaris niets van merkt. Nagaan blijft de boodschap.
• "Ik draai enkel mijn eigen playlist, dus dat is gratis." Een zelf samengestelde playlist bestaat uit beschermde nummers én beschermde opnames; juist dan spelen beide rechten. Alleen volledig rechtenvrij of publiek-domeinmateriaal ontsnapt eraan.

Wat betekent dit voor uw budget?

Voor de meeste privéfeesten in een zaal is het muziekgebruik via de locatie gedekt en verandert er niets aan uw budget. Organiseert u zelf — buiten, op eigen terrein, of als bedrijf — reken de licentie dan als aparte post naast de gage, de btw en de techniek. Het volledige overzicht van kostenposten die organisatoren vaak over het hoofd zien, staat in de verborgen kosten van live muziek; de prijsopbouw per ensemble in wat kost muziek voor een bedrijfsevent.

Deze gids is praktische informatie, geen juridisch advies. Voor de precieze toepassing op uw situatie raadpleegt u Unisono of uw juridisch adviseur.

Veelgestelde vragen